Τι είναι το SRM
Το Social Rights Monitor (SRM) είναι ένα εργαλείο που αξιολογεί την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων (EPSR) σε εθνικό επίπεδο, από την οπτική γωνία της κοινωνίας των πολιτών. Ο EPSR, γνωστός και ως Κοινωνικός Πυλώνας, αποτελεί ένα σύνολο 20 αρχών που καθοδηγούν τη δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των κοινωνικών υποθέσεων και πολιτικών, με στόχο μια πιο κοινωνική Ευρώπη.
Μέσω της συμβολής των μελών της SOLIDAR και των δικτύων τους (των Εθνικών Ομάδων Στρατηγικής – National Strategy Groups, NSGs), το SRM παρακολουθεί τον βαθμό στον οποίο τα κοινωνικά δικαιώματα γίνονται σεβαστά, υποστηρίζονται και προωθούνται για όλους τους πολίτες της ΕΕ. Το SRM λειτουργεί ως άμεσος δίαυλος πολιτικών συστάσεων μεταξύ του εθνικού επιπέδου και των φορέων χάραξης πολιτικής της ΕΕ, ενισχύοντας τις φωνές των πιο περιθωριοποιημένων ομάδων.
Οι πέντε θεματικοί τομείς που καλύπτει το Monitor είναι:
1. Ίσες Ευκαιρίες και Πρόσβαση στην Αγορά Εργασίας (Equal Opportunities and Access to the Labour Market)
2. Δίκαιες Συνθήκες Εργασίας (Fair Working Conditions)
3. Κοινωνική Ένταξη και Προστασία (Social Inclusion and Protection)
4. Χώρος Κοινωνίας των Πολιτών (Civic Space)
5. Δίκαιη Μετάβαση (Just Transition)
Κάθε χώρα λαμβάνει βαθμολογία για κάθε θεματικό τομέα (με μέγιστο το 100), η οποία αντικατοπτρίζει την αξιολόγηση των NSGs για τις πρόσφατες τάσεις (βελτιώσεις ή επιδεινώσεις) των κοινωνικών δικαιωμάτων κατά τους τελευταίους 12 μήνες, και όχι την απόλυτη κατάσταση των διαστάσεων αυτών.
Ποια ήταν τα σημεία συνηγορίας του 2024
Τα σημεία συνηγορίας (Advocacy Points) του SRM 2024 απευθύνονται σε ευρωπαϊκούς φορείς χάραξης πολιτικής. Μεταξύ των βασικών σημείων που προέκυψαν από την ανάλυση, περιλαμβάνονται:
1. Κοινωνική Ένταξη και Αγορά Εργασίας
- Διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης για τη δημόσια εκπαίδευση σε εθνικό επίπεδο.
- Καταπολέμηση της ανεργίας των νέων και διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης σε ποιοτική εκπαίδευση.
- Διασφάλιση της ένταξης όλων των μεταναστών (συμπεριλαμβανομένων προσφύγων, αιτούντων άσυλο και ατόμων με παράτυπο καθεστώς) στην κοινωνία, υποστηρίζοντας την ενσωμάτωσή τους στην αγορά εργασίας, την πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση και όλες τις βασικές υπηρεσίες.
2. Δίκαιες Συνθήκες Εργασίας
- Διασφάλιση φιλόδοξης εφαρμογής της Οδηγίας για τον επαρκή κατώτατο μισθό και τακτική αναθεώρηση των ορίων επάρκειας υπό το πρίσμα του πληθωρισμού.
- Ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου.
- Αύξηση της υποστήριξης προς τις εθνικές αρχές εργασίας για τη διενέργεια επιθεωρήσεων.
- Αναγνώριση της αξίας της (απλήρωτης) εργασίας φροντίδας και αύξηση των δημόσιων επενδύσεων στις υπηρεσίες φροντίδας για την προώθηση της ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής.
3. Κοινωνική Προστασία και Στέγαση
- Θέση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή, βιώσιμη και αξιοπρεπή στέγαση ως υψηλή προτεραιότητα, μέσω της αύξησης των επενδύσεων σε κοινωνικές λύσεις στέγασης, του ελέγχου των τιμών των ενοικίων και της ρύθμισης του τομέα τουριστικών καταλυμάτων.
- Εισαγωγή μιας ολοκληρωμένης Στρατηγικής της ΕΕ για την Καταπολέμηση της Φτώχειας που να δίνει προτεραιότητα στην επάρκεια των καθεστώτων ελάχιστου εισοδήματος.
- Επίτευξη καθολικής πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη με την τόνωση των επενδύσεων στις δημόσιες υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.
4. Χώρος Κοινωνίας των Πολιτών
- Εισαγωγή Ευρωπαϊκής στρατηγικής για την κοινωνία των πολιτών για τη διασφάλιση ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος και βιώσιμης χρηματοδότησης.
- Σύναψη διοργανικής συμφωνίας της ΕΕ για την προώθηση ουσιαστικού και δομημένου κοινωνικού διαλόγου.
5. Δίκαιη Μετάβαση
- Αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας από την πλευρά της κατανάλωσης, με μέτρα που θέτουν ανώτατα όρια στους λογαριασμούς ενέργειας.
- Προώθηση της κλιματικής δράσης, της περιβαλλοντικής προστασίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης ως συνεκτικές και αμοιβαία ενισχυόμενες ατζέντες.
- Ηγεσία για να καταστεί η προσβάσιμη βιώσιμη κινητικότητα πραγματικότητα για όλους στην ΕΕ.
Σε ποια θέματα απάντησε το ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ
Το ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ ηγήθηκε της Εθνικής Ομάδας Στρατηγικής (NSG) που συνέταξε την έκθεση για την Ελλάδα. Συνεπώς, η αξιολόγηση του ΔΑΦΝΗ ΚΕΚ κάλυψε και απάντησε σε όλες τις πέντε θεματικές ενότητες του SRM 2024 για την Ελλάδα, οι οποίες έλαβαν συνολική βαθμολογία 40.
Σύμφωνα με την έκθεση της ΟΕΣ, η Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντικές κοινωνικές προκλήσεις.
Οι βαθμολογίες ανά τομέα ήταν:
Ίσες Ευκαιρίες και Πρόσβαση στην Αγορά Εργασίας: 50.
- Σημεία αναφοράς: Περιλαμβάνει την αξιολόγηση των περιοριστικών απαιτήσεων διαμονής για επιδόματα, την ανεπαρκή στήριξη ατόμων με αναπηρία και μονογονεϊκών οικογενειών, τη μικρή πρόοδο στην ισότητα των φύλων, και τα ζητήματα ένταξης μεταναστών/προσφύγων στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Δίκαιες Συνθήκες Εργασίας: 36.
- Σημεία αναφοράς: Περιλαμβάνει την ανάλυση για τους ανεπαρκείς μισθούς παρά τη μειωμένη ανεργία, την αβεβαιότητα για τη διατήρηση της εργασίας, την έλλειψη επικαιροποιημένων δεδομένων για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία (ΟΗS), και την κριτική για τον νέο εργατικό νόμο (Ν. 5053/2023) λόγω των διατάξεων για την εξισορρόπηση επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής (π.χ., 12ωρη εργάσιμη ημέρα και 6ήμερη εργασία).
Κοινωνική Ένταξη και Προστασία: 37.
- Σημεία αναφοράς: Περιλαμβάνει τις προκλήσεις στέγασης (υψηλά ενοίκια, gentrification, ανεπαρκές κοινωνικό απόθεμα), την έλλειψη στοχευμένων προσπαθειών για την εξάλειψη της φτώχειας, την πίεση στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης (εξαιτίας ελλείψεων προσωπικού και ιδιωτικοποιήσεων), και τις συνεχιζόμενες προκλήσεις στην πρόσβαση σε παιδική φροντίδα (ιδίως για Ρομά και παιδιά μεταναστών).
Χώρος Κοινωνίας των Πολιτών: 33.
- Σημεία αναφοράς: Περιλαμβάνει την ταξινόμηση του χώρου ως «Παρεμποδισμένος» (Obstructed) από το CIVICUS, τον περιορισμό των δραστηριοτήτων βοήθειας προς μετανάστες, και τη διαρκή έλλειψη ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ του κράτους και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών (CSOs).
Δίκαιη Μετάβαση: 39.
- Σημεία αναφοράς: Περιλαμβάνει την εστίαση στη στήριξη εργαζομένων από λιγνιτικές μονάδες χωρίς σαφή μέτρα για τη δημιουργία αξιοπρεπούς απασχόλησης σε νέους τομείς, τις προκλήσεις της ενεργειακής φτώχειας (το 52% των νοικοκυριών δυσκολεύεται να πληρώσει τους λογαριασμούς), και την έλλειψη συγκεκριμένων μέτρων για τη διασφάλιση της βιώσιμης και προσβάσιμης κινητικότητας.
Ευχαριστίες
Ευχαριστούμε θερμά όλους τους συμμετέχοντες στην Εθνική Ομάδα Στρατηγικής, τα μέλη της κοινωνίας των πολιτών, τους ακαδημαϊκούς και τους ερευνητές που συνέβαλαν με την πολύτιμη εμπειρία και τα δεδομένα τους στην ολοκλήρωση της έκθεσης του Social Rights Monitor 2024 για την Ελλάδα!
- Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων: https://refugees.gr/el/
- ΙΝΕ ΓΣΕΕ Δυτικής Ελλάδας: https://dytiki-ellada.inegsee.gr/
- Sustainable We: https://sustainablewe.org/
- ΔΑΔΑΑ: https://www.facebook.com/groups/1706818872911320/
Διευκρινίσεις
Σε αυτό το χώρο θα δημοσιεύσουμε διευκρινίσεις, διορθώσεις ή και άλλες σημειώσεις αναφορικά με στοιχεία της έρευνας που μπορεί να μην είναι σαφώς διατυπωμένα.
