Την τελευταία εβδομάδα του Ιανουαρίου 2026 πραγματοποιήθηκε η επίσημη έναρξη του έργου E-CODE – Ηθική, Ελεύθερη και Ανοιχτή Ψηφιακή Τεχνολογία στην Εκπαίδευση (Ethical, Common and Open Digital in Education), το οποίο αποτελεί συνέχεια του έργου ECHO Network.

Το πρώτο σεμινάριο του ευρωπαϊκού αυτού έργου πραγματοποιήθηκε σε έναν πρώην πανεπιστημιακό χώρο, που σήμερα φιλοξενεί οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, το Césure. Για τρεις ημέρες συγκεντρώθηκαν εκεί 34 συμμετέχοντες, με σκοπό να συζητήσουν ζητήματα κριτικής εκπαίδευσης γύρω από την ελεύθερη, ηθική και υπεύθυνη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών.

Οι συμμετέχοντες προέρχονταν από τρεις διαφορετικές χώρες και από διάφορους οργανισμούς:

5 άμεσοι εταίροι του έργου:

• Ceméa Fracne
• Cemea Belgium
• Italian Federation of Cemea
• Δάφνη Κεκ
• SOLIDAR+

2 συνδεδεμένοι εταίροι:

• Collectif EducPopNum (Nouvelle Aquitaine, Γαλλία)
• Tactic (Βέλγιο)

6 περιφερειακές ενώσεις του Cemea France:

• Picardy
• Réunion
• Nouvelle Aquitaine
• Pays de la Loire
• Normandy
• Rhône-Alpes

Η συνάντηση είχε τρεις βασικούς στόχους:

• τη γνωριμία και την ανάπτυξη σχέσεων μεταξύ των συμμετεχόντων,
• τη δημιουργία μιας κοινής βάσης γνώσεων γύρω από τις θεματικές του έργου και την επιβεβαίωση των κοινών μας αξιών,
• την εκκίνηση του έργου και τον σχεδιασμό των επόμενων σταδίων του.

Το πρώτο μέρος της ημέρας επικεντρώθηκε στη γνωριμία των συμμετεχόντων και στη συνέχεια του έργου ECHO Network, μέσα από μια συλλογική και συμμετοχική ανάγνωση του εγγράφου συνηγορίας (advocacy document) που δημιουργήθηκε το 2024.

Τα στοιχεία αυτά θα συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός οδικού χάρτη συνηγορίας για τους εργαζόμενους στον τομέα της νεολαίας, ο οποίος θα αποτελέσει ένα από τα βασικά αποτελέσματα του έργου ECODE.

Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες εργασίας (μία στα γαλλικά και δύο στα αγγλικά, ώστε να μπορούν να επιλέξουν τη γλώσσα που τους εξυπηρετούσε περισσότερο).

Σε κάθε ομάδα, ένα ζευγάρι συντονιστών πρότεινε διαφορετικές μεθόδους διευκόλυνσης για αναστοχασμό, συζήτηση και ανάπτυξη ιδεών γύρω από τέσσερις βασικές θεματικές:

• Συγκεντρωτισμός και αποκέντρωση στον ψηφιακό κόσμο
  Συζητήσαμε την κυρίαρχη παρουσία των μεγάλων ψηφιακών εταιρειών στην καθημερινότητά μας, αναλύσαμε τις ιδεολογίες και τα οικονομικά μοντέλα που προωθούν και εξετάσαμε τις κοινωνικές επιπτώσεις αυτής της συγκέντρωσης ισχύος. Παράλληλα, διερευνήσαμε πιθανές λύσεις και εναλλακτικές πρακτικές που μπορούν να περιορίσουν το φαινόμενο.
• Ψηφιακή εγκράτεια και περιβαλλοντικές προκλήσεις
  Η συζήτηση επικεντρώθηκε στον περιβαλλοντικό αντίκτυπο των ψηφιακών τεχνολογιών (εξοπλισμός, χρήση διαδικτυακών υπηρεσιών, τεχνητή νοημοσύνη κ.ά.) και στον εντοπισμό πιθανών δράσεων που μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο βιώσιμη και υπεύθυνη ψηφιακή χρήση.
• Τεχνητή νοημοσύνη
  Το εργαστήριο βασίστηκε στο ντοκιμαντέρ Coded Bias (2020) της Shalini Kantayya. Στόχος ήταν να αναγνωρίσουμε τις υπάρχουσες εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινότητά μας, πέρα από τη γενετική ΤΝ, και να κατανοήσουμε τον τρόπο λειτουργίας της και τους πιθανούς κινδύνους της, ώστε να μπορούμε να προστατευόμαστε καλύτερα και να ευαισθητοποιούμε σχετικά με τις επιπτώσεις της.
• Ψηφιακή συμπερίληψη
  Στο συγκεκριμένο εργαστήριο διερευνήθηκαν οι διαφορετικές αντιλήψεις γύρω από την έννοια της ψηφιακής συμπερίληψης και διαμορφώθηκε συλλογικά ένας κοινός ορισμός για το πώς θέλουμε να χρησιμοποιείται ο όρος αυτός κατά τα επόμενα δύο χρόνια υλοποίησης του έργου.

Τέλος, το πρωί του Σαββάτου 31 Ιανουαρίου, οι συμμετέχοντα άτομα προχώρησαν σε μια συνολική ανασκόπηση των συζητήσεων που πραγματοποιήθηκαν γύρω από τις τέσσερις θεματικές. Μέσα από αυτή τη διαδικασία εντοπίστηκαν τα βασικά στοιχεία που θα πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα, πιθανά εκπαιδευτικά σενάρια, καθώς και οι πόροι και το υλικό που χρειάζεται ακόμη να δημιουργηθούν για τις εκπαιδευτικές ενότητες του έργου.

Κατά τη διάρκεια αυτού του εναρκτήριου σεμιναρίου, οι εταίροι επιβεβαίωσαν τις κοινές τους θέσεις, ευθυγράμμισαν τις αξίες τους και προσδιόρισαν τις πρώτες κατευθύνσεις δράσης. Παράλληλα, καθορίστηκαν τα εκπαιδευτικά προγράμματα και οι οδηγοί που θα αναπτυχθούν έως το 2027, με στόχο την ενίσχυση των ψηφιακών εκπαιδευτικών κοινών-αγαθών (digital educational commons) για τους εργαζόμενους στον τομέα της νεολαίας.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το έργο, επισκεφθείτε τη σελίδα του συντονιστή φορέα του ECODE ή επικοινωνήστε μαζί μας.